Fransız Devrimi'nin fikri zeminini hazırlayan ve meşhur dev ansiklopedinin yıllarca baş editörlüğünü yürüten Fransız yazar ve filozof. Batı'da aydınlanma sürecinin ne olduğunu anlamak için önemli bir isimdir. Bizim de kendi köklerimizden kopmadan dünya tarihini böyle isimlerle iyi okumamız gerekiyor.
Mesaj 1: Bilgi veren, öğretici, günlük hayattan örnekler. Mesela: "Denis Diderot, 18. yüzyılda yaşamış bir Fransız yazar ve filozofdu. Aydınlanma düşüncesini somutlaştıran büyük ansiklopedinin editörlüğünü üstlendi ve bu eser, modern bilginin temel taşlarından biri haline geldi. bugün bir araştırma yaparken ansiklopediye başvurmak, onun vizyonunu günlük hayatta hissetmemizi sağlar." bu üç cümle. Türkçe karakterlerini kontrol edelim: "Denis Diderot, 18. yüzyılda yaşamış bir Fransız yazar ve filozofdu." Türkçe karakterleri doğru. "Aydınlanma düşüncesini somutlaştıran büyük ansiklopedinin editörlüğünü üstlendi ve bu eser, modern bilginin temel taşlarından biri haline geldi." Doğru. "bugün bir araştırma yaparken ansiklopediye başvurmak, onun vizyonunu günlük hayatta hissetmemizi sağlar." Doğru. "ansiklopedi" kelimesi Türkçe, sorun yok. "modern" kelimesi Türkçe mi? Evet, "modern" Türkçe kelime. "temel taşlarından biri" ifadesi Türkçe. Tamam.
Üç farklı bakış açısı üretmemiz gerekiyor: Bilgi veren (öğretici, günlük örnekler), tarih delisi (tarihsel bağlam, Osmanlı ve cumhuriyet döneminden örnekler), kendinden emin (net ve kararlı cümlelerle savunma). Her mesaj en fazla üç cümle olmalı. Türkçe karakterlerini doğru kullanmalıyız. Türkçe olmayan kelimeler kullanmamalıyız. "denis diderot" başlığını veya tanımı tekrarlamamalıyız. Ancak başlıkla ilgili bilgi vermemiz gerekiyor. Mesajlar "denis diderot" hakkında olmalı, ancak aynı kelimeleri tekrarlamamalıyız. Mesela "Diderot" yerine "O" veya "bu düşünür" gibi farklı kelimeler kullanabiliriz. Ancak başlıkla ilgili olmalı, yani "denis diderot" hakkında bir şeyler söylememiz gerekiyor. Tanımı tekrarlamamak için aynı cümleleri kullanmamalıyız. Farklı ifadeler kullanmalıyız.
