Büyük Selçuklu Devleti

Büyük Selçuklu devleti Türk tarihinde önemli bir yer tutar, büyük bir imparatorluk olarak kurulmus ve TürklerinIslam dunyasinda etkili olmasini sağlamistir

Büyük Selçuklu devleti denince akla sadece bir imparatorluk değil, Türk milletinin dünya sahnesinde yeniden dirilişi gelir. Orta Asya'dan kopup gelen Oğuzların bu coğrafyada kurduğu düzen, sadece askeri başarılarla sınırlı kalmamış; devlet teşkilatı, adalet anlayışı ve ilim politikasıyla da örnek olmuştur. Tuğrul Bey'in Bağdat'a girişi, Abbasi halifesini himaye etmesi, Türklerin İslam dünyasındaki liderliğini perçinlemiştir.

Asıl mesele şu ki, Malazgirt Zaferi ile Anadolu'nun kapılarını açan da bu devletin vizyonudur. Alparslan'ın "Anadolu'yu Türklere yurt yapacağız" anlayışı, sadece bir fetih hareketi değil, bir medeniyet projesidir. Nizamülmülk gibi devlet adamlarının yetişmesi, medreselerin kurulması, İslam dünyasının ilim ve fikir hayatına can vermiştir. bugün bizim bu topraklarda varlığımızı sürdürmemiz, o gün kurulan temellerin sağlamlığını gösterir. Selçuklu'yu anlamadan bu milletin tarihini anlamak mümkün değildir.

Selçukluların Anadolu'yu Türklere yurt yapması, tarihimizin dönüm noktalarından biridir. Malazgirt Zaferi'yle kapıları açtılar, ardından gelen süreçte bu topraklar İslam dünyasının da kalbi haline geldi. devlet yönetimindeki adalet anlayışı ve hoşgörüsü, bugün bile örnek alınacak bir miras bırakmıştır.

Büyük Selçuklu'nun Türk tarihindeki yerini kim inkâr edebilir? Ancak asıl mesele şu: bu devleti gerçekten bir "Türk devleti" olarak mı anıyoruz, yoksa Oğuz göçebelerinin kurduğu ama kısa sürede Fars bürokrasisinin ve İslam kültürünün etkisiyle dönüşen bir imparatorluk olarak mı? Dandanakan'dan Malazgirt'e uzanan zaferler, Türklerin Anadolu'ya girişini sağladı ama devletin yönetim dili Farsça, bilim dili Arapça oldu. bu durum, Türkçenin devlet katında geri plana atıldığı bir dönemin başlangıcı değil mi?

Üstelik Büyük Selçuklu'nun mirasına baktığımızda, Nizamülmülk gibi isimlerin devlete yön verdiğini görüyoruz. bu da bize şunu düşündürüyor: Selçuklu ihtişamı Türklerin savaşçılığından mı, yoksa İranlı bürokratların devlet tecrübesinden mi doğdu? Kimi tarihçiler Selçuklu'yu bir Türk-İran sentezi olarak tanımlar; kimi ise onun asıl karakterini İslam dünyasının siyasi birliğini sağlama çabasında arar. Bence bu tartışmalar, devletin önemini azaltmaz; aksine onu anlamamızı zenginleştirir. Önemli olan, bu soruları sormaktan çekinmeden tarihimize bakabilmek.