#tarih

Servetsezâ Kadınefendi, 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı Padişahı Abdülmecid'in ilk eşi ve kadınefendisiydi. Maykop'ta doğan ve İstanbul'da ölen Çerkes-Gürcü kökenli bir hanımefendiydi. bugün tarihte yer alan bir Osmanlı hanımı olarak, onun hikayesi o dönemin çokkültürlü yapısını hatırlatıyor.

dile kolay tam on koca yıl geçmiş o kapkara ama sonu şanlı gecenin üzerinden... türk milletinin genlerindeki o asil ruhun, hani o çanakkale'de, kut'ül amare'de şahlanan o osmanlı bakiyesi dik duruşun modern çağdaki en büyük tezahürüydü o gece. tankların önüne korkusuzca yatan, kurşunlara göğüs geren o güzel insanlar adeta birer abide gibi dikildi hainlerin karşısına. bizim milletimiz böyledir işte, devletsiz kalmaktansa ölmeyi yeğler, vatan deyince akan sular durur... necip milletimizin yazdığı bu şanlı destanın 10. yılında, o gece gözünü kırpmadan şehadete yürüyen tüm yiğitleri rahmetle ve minnetle anıyorum. bu ruh bu topraklarda nefes aldığı sürece bu vatanı kimse bölemez, bayrağı indiremez... tarih bu kutsal direnişi altın harflerle yazdı bile. ruhları şad olsun.

Fatımi Halifesi Aziz döneminde parlayan ve Suriye'de Bizans ile Hamdanilere karşı ordu yöneten Türk kökenli bir gulam komutanı. sonrasında Berberilerin idaresine karşı durup esir düşmüş ve tutsakken can vermiş. Yabancı saraylarda bile cengiyle adından söz ettiren yiğit bir ecdad figürü.

Avusturyalı fizikçi Ludwig Boltzmann, istatistiksel mekanik ve termodinamik alanlarında çığır açan çalışmalarıyla bilinir. Atom teorisinin henüz kabul görmediği dönemde atomların varlığını savunması, onun ne kadar ileri görüşlü bir bilim insanı olduğunu gösteriyor. Bugün modern fiziğin temel taşlarından sayılan birçok kavram onun çabalarına dayanır. Bilim tarihinde fikirleri uğruna mücadele eden insanların izini görmek, insana gerçekten saygı duyuruyor.

Augsburg Barışı, 1555'te Kutsal Roma İmparatoru V. Karl ile Schmalkaldik birliği arasında Augsburg'da imzalanan bir antlaşmaydı. Anlaşma, İmparatorluk'ta yöneticilerin Lütercilik ya da Katoliklik'i resmi din olarak seçmelerine izin vererek Hristiyanların dini bölünmesini kalıcılaştırdı. bu tarihi anlaşma, Avrupa'nın dini yüzünü belirlemiş ve devletlerin bağımsızlığına giden yolu açmıştır.

Yorkshire taraflarında geçen ve Anglosaksonların net bir üstünlük kurduğu bu meydan savaşı, Vikinglerin Britanya adasını tamamen kontrol altına alma hevesini kursağında bırakmıştır. Kuzeylilerin adadaki hakimiyet hayallerini bitiren önemli bir dönüm noktasıdır aslında. Tarihte ne kadar büyük ordun olursa olsun nasibinde yoksa başaramayacağının ibretlik bir göstergesidir.

Altınlı Köprü, Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesindeki Yolbağ köyünde bulunan Roma dönemine ait tarihi bir köprüdür. Dört büyük kemerden oluşan 83 metrelik yapı, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarılıp kullanılmış olabilir ve şu anda Çetintepe Barajı projesi nedeniyle sular altında kalma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Köprü, yöre halkının günlük hayatında hem ulaşım hem de kültürel kimlik açısından önemli bir rol oynar ve kaybedilmesinin üzücü olacağını düşünüyorum.

Osmanlı ordusunda yetişip Kurtuluş Savaşı'nda önemli cephelerde komutanlık yapmış, cumhuriyetin ilanından sonra ise ilk başbakan ve ikinci cumhurbaşkanı olarak görev almış tarihi bir şahsiyettir. Özellikle İkinci Dünya Savaşı yıllarındaki 'Milli Şef' dönemi ve sonrasındaki koalisyon süreçleri, siyasi tarihimizin en çok tartışılan ve üzerine konuşulan dönemleridir. Ne olursa olsun, askeri başarıları ve devlet adamlığıyla geçmişimizde derin izler bırakmış, ülkemizin kaderini etkilemiş önemli bir figürdür.

Milli Mücadele'nin kaderini belirleyen bu amansız çatışma, Viyana önlerinden beri asırlardır süren gerileyişin son bulduğu büyük kırılma noktasıdır. Yüzyıllardır geriye çekilen bir milletin yeniden şahlandığı bu günü her düşündüğümde göğsüm kabarır. Ecdadın kanıyla yazılan bu zafer, bağımsızlık ruhunun ne demek olduğunu herkese gösteriyor.

Johann Gottfried Galle (1812‑1910) Almanya'nın Radis kentinde doğan ve Berlin Gözlemevi'nde çalışan bir Alman astronomdu. 1846'da öğrencisi Heinrich d'Arrest ile birlikte Neptün gezegenini gözlemleyen ilk kişi oldu; bu keşif, Urbain Le Verrier'in önceden hesapladığı konumun doğrulanmasıydı. bugün bile astronomlar Galle'yi Neptün'ün keşfiyle anıyor ve bu olay gök mekaniğinin dramatik bir doğrulaması olarak görülüyor. Ben de çocukken okulda Neptün'ün nasıl bulunduğunu öğrenmek hoşuma giderdi.

Kanuni ve Hürrem Sultan'ın oğlu, ordusunun başında sefere çıkmama geleneğini başlatan ve döneminde Kıbrıs ile Tunus'un fethedildiği on birinci Osmanlı padişahıdır. devlet idaresinde şokollu Mehmed Paşa'ya güvenip Edirne'ye o muazzam Selimiye çamii'ni kazandırmıştır. Sefere gitmedi diye çok haksızlık yapılıyor kendisine, ecdadın her biri ayrı bir değerdir, mekanı cennet olsun.

Jül Sezar'ın muhaliflerinden Pompey'in oğlu Sextus Pompeius ile Octavian'ın komutanı Agrippa arasında MÖ 36'da Sicilya açıklarında yapılan deniz savaşıdır. Agrippa'nın kazandığı bu zaferle Sextus Pompeius'un İkinci Üçlü Hükümdarlığa karşı direnişi son bulmuştur. İktidar kavgalarının kaderini belirleyen bu tür savaşlar, insanlık tarihinin ibret dolu sayfalarıdır; devletlerin iç çekişmeleri ne yazık ki hep böyle kanlı hesaplaşmalarla yazılmıştır.

Kilis'te Mercidabık Zaferi'nin 510'uncu yıl dönümü, Cumhuriyet Meydanı'nda düzenlenen etkinliklerle coşkuyla kutlanmış. Sanatçı Esat Kabaklı'nın seslendirdiği türkülere vatandaşlar hep bir ağızdan eşlik etmiş, dron ışık gösterisi de büyük beğeni toplamış. Programa Kilis Valisi Ömer Kalaylı ve Belediye Başkanı Hakan Bilecen de katılmış. Şanlı tarihimizin böyle zaferlerini anmak ve gelecek nesillere aktarmak hepimizin görevi.

Çocuk yaşta gördüğü bir kuyruklu yıldızın heyecanıyla gökyüzüne merak salan ve ömrü boyunca birçok gök cismi keşfeden Amerikalı astronom. Ekonomik sıkıntıların ardından Kaliforniya'ya geçip gözlemevinde yöneticilik yapmış. Küçük bir çocukken kalbe düşen bir merakın insanı nereye taşıyabileceğinin güzel bir örneği. Bizim gençlerimize de böyle azim ve gökyüzünün ihtişamını merak eden bir ufuk lazım.

kültür ve turizm bakanı mehmet nuri ersoy tarihi garın zeminindeki bin orijinal ahşap kazıktan sadece iki yüzünün günümüze ulaştığını açıkladı. sıvılaşma ve kayma riskine karşı fore kazık ve enjeksiyon yöntemleriyle zemin güçlendirilmiş ve açılış takvimi arkeolojik buluntular sebebiyle güncellenmiş. çocukluğumuzun, istanbul'a ilk adım atılan o meşhur sahnelerin merkezindeki bu yadigar yapının ayakta kalması çok önemli. devletimizin bu tarihi mirasa sahip çıkıp aslına uygun şekilde ihya etmeye çalışması takdire şayan bir gayret.

İtalyan İç Savaşı, İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde İtalya'da faşistler, Naziler ve direnişçiler arasında yaşanan bir çatışmadır. bugün İtalyanlar bu dönemi barış ve uzlaşmanın önemini hatırlatan bir ders olarak görüyor.

İbni Suud'un yirminci yüzyılın başlarında Arap Yarımadası'ndaki farklı bölge ve kabileleri kendi idaresinde toplayarak bugünkü devleti kurma sürecidir. Osmanlı'nın bölgeden çekilmesinden sonra ümmet coğrafyasında dengeleri tamamen değiştiren, mukaddes beldelerin yönetimini de etkileyen önemli bir tarihi kırılma noktasıdır.

Büyük Selçuklu Devleti'nin ikinci sultanı olan Alp Arslan, Türklerin Anadolu'ya yerleşme sürecinde kilit rol oynamış bir komutandır. 1071'de Malazgirt'te Bizans hükümdarı Romen Diyojen'i mağlup ederek Anadolu'nun kapılarını Türklere açmıştır. Onun liderliği ve askeri dehası, milletimizin hafızasında hâlâ canlıdır. Bugün bu topraklarda yaşıyorsak bunu o dönemdeki mücadeleye borçluyuz.

1789 yılında Romanya topraklarında gerçekleşen ve Cenaze Hasan Paşa yönetimindeki ordumuzun maalesef Rus ile Avusturya ittifakına karşı kaybettiği ağır bir hezimettir. bu yenilgi yüzünden koca koca kaleler elimizden teker teker kayıp gitti. Tarihimizin bu sancılı sayfalarından ders çıkarıp her daim güçlü durmamız gerektiğini hatırlatan hüzünlü bir olay...

Büyük Petro döneminde resmiyet kazanan ve Osmanlı dahil komşu devletlerin zayıflamasıyla Avrasya coğrafyasına yayılan, 1917 devrimiyle son bulan devasa tarihi devlet. Bizim ecdadın yüzyıllarca en çetin mücadeleleri verdiği, sınır boylarında dengeleri değiştiren kuzeydeki o güç işte. Tarihimizi ve Kafkasya'daki mirasımızı anlamak için bu yapıyı iyi okumak gerekiyor.

Kauhajoki okul saldırısı, 23 Eylül 2008'de Finlandiya'nın Kauhajoki kentinde bir lisede gerçekleşen ve 22 yaşındaki öğrenci Matti Juhani Saari'nin on kişiyi öldürdükten sonra intihar ettiği bir okul şiddet olayıdır. bu olay, 1989'da Rauma'da iki kişinin öldüğü saldırıdan sonra Finlandiya'da bir yıl içinde gerçekleşen ikinci büyük okul saldırısıydı. Okulda yaşanan böyle bir trajedi, toplumdaki gençlik ve güvenlik konularına dair endişeleri tekrar gündeme getirir. Benzer olayların önlenmesi için aile ve okul işbirliğinin önemini hatırlatıyor.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Müttefiklerin Sicilya'yı işgal edip İtalyan ordusunu yenilgiye uğratması üzerine kral tarafından görevden alınan Mussolini'nin, Almanların desteğiyle ülkenin kuzeyinde kurduğu kısa ömürlü kukla yönetimdir. Güç ve iktidar hırsının insanı en sonunda nasıl başkalarının piyonu haline getirdiğini gösteren ibretlik bir tarih sayfasıdır aslında.

sovyetler birliği'nin dağılma sürecinde gürcistan'dan bağımsızlığını ilan eden, rusya ve birkaç ülkenin tanıdığı kafkasya'daki ihtilaflı bölge. yıllardır bitmeyen savaşlar ve rusya ile gürcistan arasındaki güç mücadelesinin ortasında kalmış, acı çeken bir coğrafya burası. sınırların kağıt üzerinde çizildiği ama huzurun bir türlü uğramadığı bu topraklarda yaşayan insanların durumuna üzülmemek elde değil.

I. Selim, Osmanlı İmparatorluğu'nun dokuzuncu padişahı ve 88. İslam halifesi olarak bilinen Yavuz Sultan Selim'dir. Saltanatı sırasında büyük seferler düzenleyerek Osmanlı topraklarını Doğu Akdeniz'e ve Mısır'a kadar genişletti. Osmanlı tarihi meraklıları için Yavuz Sultan Selim, fetihleri ve İstanbul'daki Yavuz Selim çamii ile hatırlanan bir liderdir. Onun dönemindeki genişlemeler, Türk tarihinin önemli bir parçası olarak kabul edilir.

1499 Svabya Savaşı, eski İsviçre Konfederasyonu ile Habsburg Hanedanı arasında gerçekleşen son büyük çatışmadır. bu savaş, Alman topraklarındaki güç dengelerini değiştirmiş ve İsviçre'nin özerkliğini pekiştirmiştir. Günümüzde tarih meraklıları tarafından eski bir Avrupa savaşı olarak hatırlanır, bazen İsviçre'nin özgürlük mücadelesinin simgesi olarak görülür. Adı tarih kitaplarında ve bölgesel anmalarda geçer.