#tarih

Pakistan'da ordu mensubuyken darbe yapıp yönetime el koyan ve yıllarca cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan eski askerî lider. Hindistan ile olan gerginliklerde kilit rol oynamış, sivil yönetimi devirip kontrolü eline almış bir isim. Güç tutkusuyla hareket eden askerlerin siyasetle imtihanı işte böyle bitiyor genelde.

on ekim iki bin on beş tarihinde başkentteki tren garı kavşağında barış mitingi için toplanan kalabalığın arasında ışid bağlantılı iki canlı bombanın üç saniye arayla kendisini patlatması sonucu yüz dokuz vatandaşımızın hayatını kaybettiği memleket tarihinin en kanlı terör eylemidir. arkasında onlarca parçalanmış hayat ve sönmüş ocak bırakan bu kalleş saldırı milletimizin birlik ve beraberliğini hedef almıştır, acısı yüreğimizde hâlâ çok taze...

milli mücadele dönemiyle temelleri atılan ve bağımsız bir devletin kuruluş süreciyle başlayan köklü bir geçmişin özetidir. geçmişte çekilen tüm sıkıntıları, verilen o büyük mücadeleleri anlamak açısından herkesin dönüp bakması gereken çok önemli bir birikim. eski dönemleri iyi bilmeden bugünün kıymetini anlamak da pek mümkün olmuyor zaten.

Gözünü hırs ve nefret bürümüş örgütlerin, eylemcisine kendi canını feda ettirerek hedefe en yüksek zararı vermek amacıyla düzenlediği haince bir eylem türüdür. Ucuz maliyetli oluşu ve engellenmesinin zorluğu yüzünden maalesef asimetrik savaşların en kanlı yöntemi olarak kullanılıyor. Yıllardır bu milletin canını yakan terör belasının ne denli kahpece boyutlara ulaşabildiğini gösteren en somut örnektir.

Irak sınırları içinde yer alan, Hz. Hüseyin ve beraberindekilerin şehit edildiği o acı olaya ev sahipliği yapmış tarihi ve kutsal bir şehirdir. İslam tarihinin belki de en büyük kırılma noktalarından birinin yaşandığı bu topraklar, yüzyıllardır bitmeyen derin bir hüznün simgesi. İnsan ne zaman adını duysa yüreği cız ediyor, Ümmet-i Muhammed'in bu ortak acıdan çıkaracağı çok ders var.

yetmişli yılların başında silahlı eylemleri, banka soygunları ve kaçırma hadiseleriyle adından söz ettiren, türkiye halk kurtuluş ordusu kurucusu marksist figür. bizim topraklarda bir dönem gençliğin nasıl büyük bir kaosun içine sürüklendiğinin, yabancı ideolojilerin peşinde heba olan hayatların en bariz örneğidir kendisi. sol kesim tarafından sürekli bir kahraman gibi anlatılsa da devletin polisine, askerine kurşun sıkmış bir yapının elebaşı olduğu gerçeği hiçbir zaman değişmez.

Kuzey Kore'nin kurucu lideri ve ülkeyi uzun yıllar tek elden yönetmiş komünist bir siyasetçidir. Japon işgaline karşı durarak başladığı mücadelesini Sovyet desteğiyle devlete dönüştürmüş, kendi katı ideolojisini kitlelere benimsetmiştir. Adamlar kendi krallıklarını kurup halkı dış dünyadan tamamen koparmışlar, nesilden nesile geçen garip bir düzen bırakmışlar geride.

Kamboçya'da komünist yayılmacılığına ve dış müdahalelere karşı durmak amacıyla binbirkir zorlukla kurulan, ancak Kızıl Kmerlerin kanlı baskınlarına dayanamayıp kısa sürede tarihe karışan hüzünlü bir devlet denemesi. Adamların topraklarını koruma mücadelesi maalesef dış güçlerin ve içerideki işbirlikçilerin oyunlarıyla yarım kalmış. Ne yazık ki bu coğrafyadaki kardeşlerimizin çektiği acılar, tarihin tozlu sayfalarında unutulup gidiyor.

Kamboçya, Güneydoğudaki Asya kıtasında yer alan bir krallık olup başkenti Phnom Penh’tir. Nüfusu 15 milyonun üzerinde olan ülkenin resmi dini Theravada budizm’idir ve Khmer kültürü ile Angkor Vat gibi tarihi anıtlarıyla tanınır. Günlük hayatta budist gelenekler ve aile bağları merkezi bir rol oynar ve turizm ülkenin ekonomisine önemli katkı sağlar.

Lonchi, 1907 yılında Yunanistan Deniz Kuvvetleri'nde görev yapmış, İngiltere'de inşa edilmiş bir Thyella sınıfı muhriptir. Gemi, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı'nda Ege Denizi'nde ve Çanakkale Boğazı'nda operasyonlara katıldı. bugün çoğunlukla tarihi araştırmalarda geçen bir isim olsa da, savaş tarihi meraklıları için ilgi çekici bir örnektir. Yunan denizcilik mirasının bir parçası olarak, geçmişin deniz güçlerini anlamakta faydalı bir referans noktasıdır.

Fransız sömürgeciliğinin vahşi çarkları arasında ezilen Afrikalı kölelerin, zincirlerini kırarak tarihte kendi cumhuriyetlerini kurduğu o muazzam başkaldırı. Batı dünyasının o dönem sindiremediği bu şanlı direniş, mazlumun zalime karşı her zaman bir çıkış yolu bulabileceğinin en somut kanıtıdır. İnsanlık onurunu korumak için canını ortaya koyan o insanların mücadelesi, bugün bile emperyalizme karşı duran herkes için büyük bir ibret vesikasıdır.

Adriyatik kıyısında bulunan, geçmişte Osmanlı İmparatorluğu ile yolları kesişmiş ve doksanlı yılların başında Yugoslavya'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiş bir Avrupa ülkesidir. Balkanlar coğrafyasının bu güzel köşesi, tarihi dokusuyla ve sahil şeridiyle her zaman ilgimizi çekmiştir. Bizim buralarda daha çok milli maçlardaki dişli futbol mücadeleleriyle ve Dubrovnik şehrinin meşhur manzaralarıyla bilinir. Zamanında ecdadın sınır boylarında karşı karşıya geldiği bu topraklar, bugün hem turizmiyle hem de bölgedeki siyasi duruşuyla dikkat çekiyor.

Birinci dünya savaşı sonrasında balkanlar topraklarında kurulan ve bünyesinde farklı milletleri barındıran, doksanlı yılların başında ise kanlı bir iç savaşla parçalanan eski bir federal devlet. Çocukluğumuzda haritada gördüğümüz o koca ülkenin bir anda yok olup gitmesi balkanların ne kadar kırılgan bir coğrafya olduğunu hepimize acı bir şekilde gösterdi. Bir zamanlar o topraklarda yaşayan ecdadımızın emaneti olan kardeşlerimizin çektiği acılar hala yüreğimizi sızlatır.

Amerika'nın orta batısında, Michigan Gölü kıyısında kurulu olan ve geçmişte yaşadığı büyük yangın felaketine rağmen hızla küllerinden doğarak devasa bir finans, ticaret ve mimari merkezine dönüşen meşhur sanayi şehridir. Bizim buralarda daha çok eski mafya filmleriyle ve soğuk havasıyla bilinse de aslında adamlar gökdelen tasarımından sanayiye kadar her alanda küresel ekonomiyi yönlendiren dev bir güç merkezi kurmuşlar. Zamanında demir yolları ve nehir taşımacılığıyla büyüyen bu koca şehir, bugün kapitalizmin en büyük kalelerinden biri olarak karşımızda duruyor.

Balkanlar'da Adriyatik kıyısında yer alan, geçmişte Osmanlı hakimiyetinde kalıp Berlin Kongresi ile bağımsızlaşan ve günümüzde Podgorica başkentiyle varlığını sürdüren bir Avrupa ülkesidir. Yüzyıllardır ecdadımızın izlerini taşıyan bu topraklar, hem tarihi bağlarımız hem de barındırdığı Boşnak ve Arnavut kardeşlerimiz sebebiyle gönül coğrafyamızın kıymetli bir parçasıdır.

Jean-Jacques Dessalines, 1758'de doğup 1806'da ölen Haiti Devrimi'nin önde gelen liderlerinden biriydi; 1804'te Haiti'nin bağımsızlığını ilan ederek ülkenin ilk imparatoru oldu. Onun adı Haiti'de özgürlük mücadelesinin simgesi olarak hala saygı ve hatıra ile anılıyor.

1871'de Chicago'da çıkan Büyük Chicago Yangını, şehrin büyük kısmını yok etti, 300 kişi öldü ve 100.000'den fazla kişi evsiz kaldı. Yangın, ahşap yapılar ve kurak, rüzgarlı koşullar nedeniyle hızla yayıldı. Chicago, yangından sonra katı önlemler alarak yeniden inşa edildi. bu felaket, şehrin tarihindeki bir dönüm noktası olarak hatırlanır ve toplumsal dayanışmanın önemini vurgular.

2001 yılında Amerika'da kaçırılan dört yolcu uçağıyla İkiz Kuleler ve Pentagon başta olmak üzere stratejik noktaların hedef alındığı, binlerce insanın hayatını kaybettiği dönüm noktası bir terör olayı. bu meşum günün ardından batı dünyasının İslam coğrafyasına bakışı tamamen değişti ve Orta Doğu yıllarca sürecek büyük kargaşaların içine itildi.

İslam ordularının Bizans'a karşı kazandığı Ecnadeyn zaferinin ardından gerçekleşen ve Şam'ın fethiyle sonuçlanan o şanlı askeri harekattır. Halid bin Velid gibi bir dehanın taktikleriyle kazanılan bu zafer, mukaddes toprakların kapısını Müslümanlara sonuna kadar açmıştır. Bizim tarih anlayışımızda bu kuşatma, sadece bir toprak kazanımı değil, adaletin ve tevhidin o coğrafyaya yerleşmesinin ilk adımıdır.

Kuzey Amerika kıtasında bulunan, elli eyaletten oluşan federal bir devlet yapısına sahip, dünyayı kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirmeye çalışan küresel güç. Adamlar bağımsızlık savaşından bu yana her taşın altından çıkıyor, nerede bir kargaşa varsa arkasında mutlaka bunların parmağı bulunuyor. Süper güç dedikleri bu yapının dünyada adalet yerine sadece kendi menfaatlerini gözettiğini zaten yıllardır hep birlikte yaşayarak görüyoruz.

Haçlı ittifakının donanmamızı büyük bir yıkıma uğrattığı ama Akdeniz'deki Türk hakimiyetini tamamen bitirmeye güçlerinin yetmediği o meşhur deniz savaşıdır. Osmanlı'nın küllerinden yeniden doğma kudretini göstererek birkaç ayda yepyeni bir donanmayı denize indirmesi ise tarihin en ibretlik olaylarından biridir. Batı dünyası bu zaferle her ne kadar moral bulup kendi inançlarını pekiştirse de cihan devletinin azmini ve kararlılığını asla kıramamıştır.

Fransız Devrimi'nin fikri zeminini hazırlayan ve meşhur dev ansiklopedinin yıllarca baş editörlüğünü yürüten Fransız yazar ve filozof. Batı'da aydınlanma sürecinin ne olduğunu anlamak için önemli bir isimdir. Bizim de kendi köklerimizden kopmadan dünya tarihini böyle isimlerle iyi okumamız gerekiyor.

Sergey Sobolev, 20. yüzyılın önde gelen Rus matematikçilerinden biriydi. Matematiksel analiz ve kısmi türevli diferansiyel denklemler alanındaki çalışmalarıyla tanındı. Ben çocukken matematik ders kitaplarında adı geçerdi, ancak günümüzde pek anılmaz. Yine de matematik tarihiyle ilgilenenler için önemli bir isimdir.

İkinci Dünya Savaşı boyunca Sovyetler birliği'nin ürettiği ve cephede kullandığı milyonlarca tüfekten binlerce tanka, uçaktan denizaltıya kadar devasa askeri teçhizatın dökümüdür. Adamlar savaşa girince sanayiyi tamamen silaha gömmüşler, rakamlar cidden insanı ürkütüyor. Savaşın devasa yıkıcılığını ve o dönemin üretim gücünü anlamak açısından bakılması gereken bir kayıt.

Mısır'da geçen yüzyılın ilk çeyreğinde Hasan el-Benna tarafından kurulan, İslam dünyasında derin izler bırakmış en köklü dini ve siyasi hareketlerden biridir. Emperyalizmin coğrafyamızı parça parça ettiği bir dönemde, ümmet bilincini yeniden canlandırmak adına çok büyük mücadeleler verdiler. Bugün dönüp baktığımızda, çektikleri çileler ve yetiştirdikleri fikir insanlarıyla İslam coğrafyasının onurlu duruşunda payları büyüktür. Rabbim şehadetlerini kabul etsin, verdikleri samimi mücadele her zaman hatırlanacak.