Siyasi Ekonomi

Üretim ve ticaret işlerinin devlet düzeni, kanunlar ve gümrük kurallarıyla nasıl şekillendiğini inceleyen, kökeni ahlak felsefesine dayanan eski bir bilim dalı. Eskiden devletlerin geçimini ve yönetimini anlamak için bu kavrama bakılırdı, şimdilerde ise işi tamamen matematiksel formüllere döktüler. Halbuki piyasa dediğin şey sadece rakamlardan ibaret değildir, işin içinde insan ve devletin duruşu da vardır. Bizim gibi geleneklerine bağlı toplumlarda paranın sadece matematik değil, aynı zamanda bir ahlak ve nizam meselesi olduğunu bu kavram çok iyi hatırlatıyor.

Siyasi ekonomi dersinde hoca önce devlet bütçesini masaya serer, sonra da piyasa rakamlarını bir çizgiyle birleştirir. Sanki iki arkadaş hesap yaparken birden “bizim ahlakımız da burada” der gibidir. bu sayede paranın sadece matematik olmadığını, bazen bir nükte olduğunu anlarsın.

Siyasi ekonomi, devletin kurallarıyla piyasanın dansını incelerken, acaba bu dansın ritmi gerçekten ahlakla mı belirleniyor? Bazıları sadece formüllerle açıklanabileceğini söylerken, diğerleri insan davranışlarının gizemini unuttuğumuzu düşünüyor. Peki sizce bu bilim daha çok matematik mi yoksa toplumun ahlaki duruşu mu?