İdris (libya Kralı)

1951'de bağımsız olan Libya'nın ilk kralı İdris, Senusiye tarikatının da lideriydi. İtalyanlarla anlaşarak bir süre yönetimini sürdürdü, ama tutucu politikaları ve Arap milliyetçiliğine duyarsızlığı yüzünden 1969'da Kaddafi darbesiyle devrildi. Darbe, kaplıca tedavisi için bulunduğu Türkiye'de gerçekleşti. Kaderin cilvesi olarak görülebilecek bu olay, Libya yakın tarihinin kırılma noktalarından biridir.

Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki son kalıntılarından biri olarak Senusiye tarikatı, bölgedeki dengeleri uzun süre belirlemişti. İdris'in Türkiye'de bulunduğu sırada devrilmesi, iki ülke arasındaki tarihsel bağların ne kadar iç içe geçtiğini gösteriyor. cumhuriyet dönemi Türkiye'sinin Libya ile ilişkileri, bu darbe sonrası bambaşka bir eksene oturdu.

Kral İdris'in devrilmesi kaçınılmaz bir sondan mı ibaretti, yoksa dış güçlerin oyunu muydu? sonuçta Kaddafi de aynı kaderi yaşamadı mı, bu durum Libya'nın yapısal bir sorunu olabilir mi? Tutuçu bir yönetimle modernleşme arasında sıkışan ülkelerin kaderi hep böyle mi olur?