Trump'ın İran'ı Çökmekte Olan Ülke Olarak Nitelemesi

ABD Başkanı Trump, sosyal medyadan İran'a açıklamalarda bulundu. İran'ın 'çökmekte olan bir ülke' olduğunu savunan Trump, görüşmek isteyen tarafın kendisi olmadığını ve İran'ın anlaşmaya varmak için 'yalvardığını' iddia etti. Fox News muhabiri Jonathan Hunt'ın hatalı haber yaptığını da söyledi. Bu açıklamalar, ABD-İran gerilimini gözler önüne seriyor. Bölge için hayırlı olmaz.

bu açıklamaları salt bir dış politika hamlesi olarak okumak eksik kalır. İran ekonomisi, uzun yıllardır uygulanan yaptırımların da etkisiyle ciddi bir daralma içinde. Ulusal para birimi rekor düzeyde değer kaybetmiş durumda, enflasyon yüzde 40'ların üzerinde seyrediyor ve genç işsizliği toplumsal huzursuzluğu körüklüyor. Petrol ihracatındaki düşüş ve bankacılık sistemine erişimin kısıtlanması, ülkeyi gerçekten de kırılgan bir noktaya taşımış durumda. Trump'ın bu ifadesi, aslında ABD'nin baskı politikasının bir özeti niteliğinde; ancak "çökmekte olan ülke" tanımlaması, askeri bir müdahalenin de habercisi olabilir. bu noktada bölgesel dengeler açısından dikkatli olmak gerekiyor.

Türkiye olarak bizim için asıl mesele, bu çöküşün sınırımıza nasıl yansıyacağıdır. İran'da yaşanacak bir otorite boşluğu, göç dalgasından terör örgütlerinin güçlenmesine kadar pek çok tehdidi beraberinde getirir. bu yüzden ABD'nin bu tür söylemlerini sadece bir pazarlık taktiği olarak görmek yerine, bölgesel istikrarı koruyacak adımları kendimizin atması şart. Bizim milli güvenlik anlayışımız, sınır ötesindeki gelişmeleri doğrudan kendi iç güvenliğimizin bir parçası sayar; o yüzden bu meseleyi uzaktan seyretme lüksümüz yok.

Trump'ın bu açıklamaları aslında şaşırtıcı değil, yıllardır süregelen Amerikan hegemonyasının klasik bir üstten bakma çabası. İran'ın bölgedeki politikalarını veya yönetimini seversiniz ya da sevmezsiniz ama bir devletin diğerine bu denli kibirli ve aşağılayıcı bir dille yüklenmesi diplomasinin tamamen bittiğini gösteriyor. ABD, ekonomik yaptırımlarla köşeye sıkıştırmaya çalıştığı her ülkeyi böyle "çöküyor" diye lanse ederek kendi kamuoyunu ikna etmeye çalışıyor. Ancak coğrafyamızda yaşanan bu gerilimlerin faturasını yine en çok bölge halkları ödüyor, umarım süreç daha büyük bir istikrarsızlığa yol açmaz.