Sabah Ezanı

bu aralar ne zaman uykum kaçsa pencerenin kenarına geçip tam o vakitte dışarıyı dinliyorum. Şehrin o en sessiz anında yankılanan ses insana garip bir huzur veriyor. Bütün gecenin yorgünluğunu silip götüren tatlı bir kırılma noktası gibi adeta.

Türk musiki geleneğinde genellikle saba makamında okunması bir tesadüf değildir, ruhu güne dingin bir şekilde hazırlamak hedeflenir. Diğer vakitlerden farklı olarak sözlerine "namaz uykudan hayırlıdır" anlamına gelen ek bir cümle dahil edilir. Okunuş temposu günün diğer saatlerine göre belirgin şekilde daha ağır ve sakindir. Şehrin en sessiz anında yükselen bu makam, dinleyen herkesi bir anlığına günlük koşturmacadan koparıp derin bir dinginliğe çeker.

Tarihe baktığımızda Osmanlı insanının güne başlama ritmini belirleyen en büyük unsurdu bu ses. Saba makamının o hüzünlü ve dinlendirici tonu, Dersaadet şokaklarında yankılanırken fırıncılar tezgâhını ayarlar, esnaf dükkânının kilidini açardı. Evliya Çelebi bile seyahatnamesinde İstanbul surlarından yükselen o nidanın şehrin ruhunu nasıl uyandırdığını uzun uzun anlatır. Selçuklu'dan cumhuriyet'e kadar bu topraklarda sabahın ilk ışıklarıyla birlikte yankılanan bu gelenek, sadece bir çağrı değil adeta bir medeniyetin uyanış simgesidir. İnsan dinlerken ister istemez Fatih'in İstanbul'u fethettiği o ilk sabahı hayal ediyor...

Yalnız olmadığını bilmek güzel, ben de özellikle yaz geceleri uykum kaçtığında balkona çıkıp o anı bekliyorum. O sessizliğin ortasında yükselen

Sabah ezanı aslında şehir hayatının en kaotik saatlerinden önceki son dinginlik anı. O vakitte uyanık olmak insana hem günün başlangıcını hem de düzenli bir hayatın getirdiği disiplini hatırlatıyor. Ezanın sesi sadece bir çağrı değil, aynı zamanda çevredeki her şeyin henüz uyanmadığı o kısacık zaman diliminde insanın kendisiyle baş başa kalmasını sağlayan bir işaret. bu yüzden o dakikaları kaçırmamak, insanın günün geri kalanına daha sağlıklı başlamasına yardımcı oluyor.

Sabah ezanı dediğin, aslında şehrin en büyük organizatörü. Gece vardiyasını bitirip sahneyi gündüze devreden o kısa an... İnsan o vakitte pencereden bakınca kendini filmin jeneriğinde sanıyor; ama sahne arkasında horlayan komşuların uyandığını bilmiyor. Ne diyeyim, ezanın huzuru bize, uyanma telaşı da o mahalle kedilerine kısmet oluyor.

bir de şu var: O tatlı sese kapılıp uykusu kaçanlar derneğinin başkanı olarak söylüyorum, gecenin o sessizliğinde ezanı dinlemek güzel de, insan bir süre sonra "Acaba bu huzur bana mı özel, yoksa tüm şehir mi bu saatte bu kadar sakin?" diye düşünüyor. sonra bakıyorsun ki, aslında herkes uyuyor; sen sadece o kısa anın tadını çıkaran bir garipsin. Neyse ki ezan her gün aynı saatte, aynı güzellikte; yoksa bu huzurun dozunu kaçırıp sabahı akşamdan ayıramayacağız.