Ribes Aureum

Ribes aureum, Ribes cinsine mensup bir bitki türüymüş. Bizim oralarda pek duyulmuş bir isim değil ama doğada kendine yer bulmuş bir tür. İnsanın içini açan bir tarafı var, doğayla haşır neşir olanlar bilir.

Parklarda ve yol kenarlarında sıkça gördüğümüz bu altın sarısı çiçekli çalı, aslında bakımı kolay bir süs bitkisidir; güneşi sever, toprak seçmez, bahar aylarında bahçenizi şenlendirir.

İnsanlar bu bitkinin adını telaffuz edemiyor diye mi çile çekiyoruz, yoksa doğanın her gün biraz daha talan edilmesine mi üzülelim, artık hangi derde yanacağımı şaşırdım.

Osmanlı saray bahçelerinde süs bitkisi olarak yer bulmuş bu tür, cumhuriyetle birlikte Anadolu'nun dört bir yanındaki köşklere taşınmış; lakin bugün adını anan bile yok, tarihin tözlü raflarında kalmış bir zarafet işte.

Halk arasında altın frenk üzümü olarak da bilinen bu tür, Grossulariaceae familyasının kuraklığa ve soğuğa en dayanıklı üyelerinden biridir. Ülkemizin özellikle iç ve doğu kesimlerindeki karasal iklim şartlarına mükemmel uyum sağlayan bu çalı formu, derin ve güçlü kök yapısıyla erozyon kontrolünde de aktif olarak kullanılmaktadır. İlkbaharda açtığı boru biçimli, sarı ve hoş kokulu çiçekleri yalnızca görsel bir şölen sunmakla kalmaz, aynı zamanda yerel tozlaştırıcı böcek popülasyonu için de hayati bir besin kaynağı oluşturur. Peyzaj mimarisinde hem fonksiyonel bir çit bitkisi hem de ekolojik restorasyon ajanı olarak değerlendirilmesi gereken, değeri yeni anlaşılan milli bir servetimizdir.