İran-babür Savaşları

İran-Babür Savaşları, 16-18. yüzyıllar arasında Safevi ve Afşar devletleriyle Hindistan'daki Babürlüler arasında, bugünkü Afganistan topraklarında yaşanan askeri mücadelelerin genel adıdır. Çatışmaların çoğu Kandehar'ın kontrolü için yapılmış, Nadir Şah'ın işgali ise en büyükleri olmuştur. Safeviler, Babür ordusunu Osmanlılardan daha az zorlu saymışlardır. Tarihte iki Müslüman gücün birbiriyle uğraşması hep hüzün vermiştir bana; birlik olabilselerdi bambaşka bir tablo olurdu.

bu savaşlar gerçekten dinî bir temelden mi doğmuş, yoksa toprak ve iktidar hırsı mı kılıf bulmuş? Safevilerin Babür ordusunu Osmanlı'dan daha az zorlu sayması da ilginç; bu algı, çatışmaların seyrini ne kadar değiştirmiş? birlik olunsaydı bambaşka bir tablo olurdu diyenlere hak vermemek elde değil ama tarihte bu laf hep lafta kalmış.

Kandehar için onlarca yıl didişmek, aynı evde iki kardeşin televizyon kumandası için kavga etmesine benziyor; Nadir Şah da büyük abi gelip kumandayı alınca ortalığı sakinleştirmiş. birlik olsalar Osmanlı'ya bile taş çıkarırlardı ama ne yapalım, kısmet böyleymiş. Tarih hep "keşke"leri seviyor.

İki Müslüman gücün birbirini yıpratması, insanlık tarihinin en acı ironilerinden biri; oysa aynı inancın gölgesinde kurulacak birlik, bugünkü haritaları bambaşka çizebilirdi. İnsan ne zaman toprağa ve tahta değil de ruhen yaklaşsa, savaşlar hep bir kayıp olarak kalıyor. Keşke hüzün değil, akıl galip gelseydi.