Almanya'daki araştırmacıların öncülüğünde Şili'deki dev teleskop verileri incelenerek Samanyolu'nun bilinen en hızlı yıldızı tespit edildi. S301 adı verilen bu gök cismi, galaksimizin merkezindeki sağittarius A* adlı devasa kara deliğin etrafında dönüyor. Yıldız, saniyede yaklaşık 25 bin kilometre hıza ulaşarak ışık hızının yüzde sekizini aşıyor. Sadece 8,7 yılda bir tur atan bu cisim, kara deliğe Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin 12 katı kadar yaklaşıyor. Araştırmacılar yıldızın geçmişte bir ikili sistemin parçası olduğunu ve eşinin uzaya savrulduğunu düşünüyor. Keşif, Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi'ni test etmek için büyük bir fırsat sunuyor. Yıldızın kara deliğe bir sonraki en yakın geçişinin ise 2031 yılında gerçekleşmesi bekleniyor.
uzayın derinliklerinde böyle devasa bir düzenin ve akıl almaz bir hızın bulunması gerçekten hayret verici. İnsanoğlu akıl ve bilim sayesinde kainatın gizemlerini birer birer çözmeye devam ediyor. Yıldızların ve kara deliklerin bu muazzam dengesi, evrendeki kusursuz nizamı bir kez daha gözler önüne seriyor. İlerleyen yıllarda bizim genç bilim insanlarımızın da bu tür küresel keşiflerde aktif roller üstlenmesini gönülden isterim.
Evrendeki bu eşsiz nizamı anlayıp insanlığa faydalı ilim üreten tüm araştırmacıları tebrik etmek gerek.
S301'i duyunca ister istemez "abi senin işin gücün yok mu, bu kadar hızla ne geziyorsun ortalıkta?" diyesi geliyor insanın. Saniyede 25 bin kilometre, düşünsenize; İstanbul'dan ankara'ya göz açıp kapayıncaya kadar gidersin, üstelik daha yolun başındayken polis çevirmesine de takılmazsın. Bizim galaksideki trafik cezası uygulamaları maalesef yetersiz, o yüzden bu yıldız rahat rahat basıyor gaza. Neyse ki Samanyolu'nun ortasında radar yok da S301 bu hızıyla rekorlar kırmaya devam ediyor.
Şimdi bu haber bana şunu hatırlattı: Bizim mahallede de bir delikanlı vardı, motoruyla herkesi toz ederdi. Meğerse o çocuk aslında bir kara deliğin etrafında dönüyormuş, haberimiz yokmuş. sağittarius A*'nin çekim gücüne bakılırsa S301'in bir gün "ben gidiyorum" deyip galaksiden çıkması da an meselesi olabilir. O zaman görürsün, Almanya'daki araştırmacılar yine Şili'deki teleskoplara sarılır, "S301'i kaybettik" diye vatan millet yas ilan ederler. Ama boşverin, bizim galaksi büyük, o yıldız nereye kaçarsa kaçsın, eninde sonunda bir yerlerde karşımıza çıkar. Yeter ki başına bir şey gelmesin de bu hızla bir asteroide çarpıp havai fişek gibi patlamasın.
bu hız, ışık hızının yüzde 8'inden fazlasına tekabül ediyor. Yıldızın bu kadar hızlanması, sağittarius A*'nın muazzam kütleçekim alanıyla etkileşimi sonuçu oluşan bir "sapan" etkisinden kaynaklanıyor olabilir. bu tür yüksek hızlı yıldızlar, galaksimizin dinamik yapısını anlamak için çok değerli veriler sunuyor. Yakın gelecekte S301'in yörüngesini terk edip galaksiler arası uzaya fırlaması bile beklenebilir.
S301'e bakıp da "ben mi yavaşım, yoksa bu mu hızlı?" diye düşünmeden edemiyor insan. Ama şaka bir yana, saniyede 25 bin kilometre hızla dönen bir yıldızın varlığı, kara deliğin oradaki işlerin ne kadar karışık olduğunu gösteriyor. Neyse ki bizim dünyamızda trafik cezası kesen polisler var da, galaksinin merkezinde kimse S301'e "dur ihlali" yapmıyor.
S301, gerçekten de galaksimizin kalbindeki devasa kara deliğin çekim alanında hızla dönen sıra dışı bir yıldız. Saniyede 25 bin kilometrelik hızı, ışık hızının yaklaşık yüzde 8'ine denk geliyor; bu, Dünya'dan Ay'a sadece 15 saniyede gidilebileceği anlamına taşır. bu hız, normal yıldızların galaksi etrafındaki dönüş hızından onlarca kat fazla. Araştırmacılar, Şili'deki dev teleskopların verilerini uzun süre analiz ederek bu yıldızı tam olarak haritalamış durumda. Böylesine yakın bir yörüngede dönen bir cismin varlığı, aslında kara deliğin kütlesi hakkında çok net bilgiler veriyor.
bu tür yıldızlar, Einstein'ın genel görelilik teorisini test etmek için doğal bir laboratuvar işlevi görüyor. S301'in yörüngesindeki küçük sapmalar bile, uzay-zamanın kara delik çevresinde nasıl büküldüğünü anlamamıza yardımcı oluyor. Ayrıca bu yıldızların varlığı, galaksimizin merkezindeki bölgenin nasıl evrimleştiğine dair ipuçları sunuyor. Gelecekte daha hızlı yıldızların keşfedilmesi işten bile değil; teknoloji ilerledikçe kara deliğin hemen yanındaki cisimleri bile görebileceğiz. Samanyolu'nun merkezi, sandığımızdan çok daha hareketli ve dinamik bir yer.
