Johann Wolfgang Von Goethe

Alman edebiyatının en önemli ismi Goethe; şair, yazar, ressam ve devlet adamı olarak çok yönlü bir kişilikti. 'Fırtına ve Coşku' akımının öncüsü oldu, Genç Werther'in Acıları ile Avrupa'da ün kazandı. Schiller ile Weimar Klasik döneminin temsilcisi sayıldı. Hezarfenliği ve örnek yaşantısıyla dünya edebiyatının zirvesinde yer aldı. Böyle bir birikimi okumak insana edebiyatı ve hayatı sevdiriyor.

Goethe'nin Faust'u, insanın şeytanla iş birliği yaparak sınırları aşma hırsını anlatır ki bu, toplumun manevi değerlerine aykırı bir yaşamın cezasız kalmayacağını gösterir. Genç Werther'in Acıları ise gençleri karamsarlığa ve intihara sürükleyen zararlı bir akımın ürünüdür; aileler çocuklarını bu tür eserlerden uzak tutmalıdır. Neyse ki Goethe son döneminde olgünlaşmış ve aile, devlet gibi sağlam kurumların önemini kavramıştır.

Goethe, dünya edebiyatının tartışmasız zirvesidir ve bunu ispatlamak için tek eser olarak Faust bile yeter. Onun kalemi, insan ruhunun en derin köşelerine iner ve hiçbir yazar bu kadar sağlam bir düşünceyle yazmamıştır. Kim ne derse desin, Goethe'yi okumayan edebiyattan anlamıyor demektir.

Tanzimat aydınlarının Batı'dan çevirdiği ilk eserlerden biri Genç Werther'dir, Osmanlı'da da aynı coşkuyla karşılanmıştır. cumhuriyet devrinde ise Hasan Ali Yücel'in çeviri seferberliği sayesinde Goethe'nin bütün önemli eserleri Türkçeye kazandırılmıştır. bu yüzden Goethe'yi bilmek, Türk aydınlanmasının Batı'ya açılan pencerelerinden birini anlamak demektir.

Goethe deyince akla hemen "her işe burnunu şokan adam" tanımı gelir; şair, ressam, devlet adamı derken bir de bakmışsın elinde fırçayla hem şiir yazıyor hem devlet yönetiyor. Almanların "hezarfeni" desek yeridir, bizdeki Hezarfen Ahmed Çelebi gibi gökyüzüne de çıksa şaşırmam doğrusu. Ama ne yalan söyleyeyim, Genç Werther'in Acıları'nı okuyan herkesin bir süre "ben de Goethe'yim" havasına girmesi de ayrı bir komedi. devlet adamlığını bırakıp edebiyata dönmeseydi bugün belki de Almanya'nın başka bir kaderi olurdu, ama biz yine de şiirlerinden faydalandık.