• 25 içerik
  • 12 kategori
  • 0 yorum
  • 5 tane de
  • admin

  • 165

  • 9 Kasım 2017

  • 0

  • 2

Özgün İnovasyon

ÖZETLE

SORUN

Dünyamız çözümlenmesi zor “kötücül sorunlar” ile karşı karşıya bu sorunların çözümünde teknoloji temelli sosyal inovasyona dayalı projeler önem kazanıyor.

İKİLEM

Her ne kadar sosyal inovasyon konsepti önem kazansa da bu alanda özgün bir model çerçevesinde hem sivil toplum hem de iş dünyasını kucaklayacak bir model eksikliği söz konusu.

MODEL

Young Guru Academy (YGA) ortaya koyduğu teknoloji temelli sosyal inovasyon ile dünyayı daha iyi bir yer haline getirmeyi amaçlıyor. Bu model; insanı, deneyimi ve teknolojiyi tutku ve ilhamla besleyen bir iklim oluşturmayı hedefliyor.


ÖZGÜN İNOVASYON MODELİ

İnovasyonda dünyaya liderlik eden pek çok uluslararası şirketin sırrı 3İ: İçgörü, İcat, İcraat. Hedef kitleden doğru içgörüyü yakalayıp, bunu faydalı bir icada dönüştüren ve sonrasında hızla icra eden yani hayata geçirenler; dünyayı değiştiren inovasyonlara imza atıyorlar. Bu üç adımın en önemlisi ilki; doğru iç görüyü yakalamak. Doğru içgörüyü yakalamak ancak hedef kitle ile birlikte aynı yolda yürümekle oluyor.

Örneğin görme engelli bir bireyin gün içerisinde karşılaştığı zorlukları anlamanın en iyi yolu bir görme engelli ile seyahat etmek. İlk başta düşündüğünüzden çok daha özgür ve bağımsız olduklarını fark ediyorsunuz. Sonra zaman geçtikçe daha önce aklınızın ucundan geçmeyen zorluklar yaşadıklarını görüyorsunuz. Örneğin ustaca kullandığı bastonu sayesinde yerdeki hiçbir engele takılmadan kolayca yürüdüğüne tanık oluyorsunuz. Ama az ilerde bir ağaç dalı onu hazırlıksız yakalayabiliyor. En güçlü iç görüler anlık tanıklıklar sonucunda çıkıyor.

Yakaladığınız içgörüye cevap olacak icat, oturup düşünmekle çıkmıyor. Yine sahada ve birlikte kat üstüne kat çıkarak; ekipteki herkesin birbirlerinin fikirleri üzerine yenilerini eklemesiyle oluşuyor. Kimsenin taş üstüne taş koymadığı bir ortamda, bu vicdanlı gençler kat üstüne kat çıkıyor. Sen ben kavgasının olmadığı bu özgür iklimde dünyayı değiştirecek icatlar çıkıyor.

Üçüncü aşama da çok önemli, çünkü lafta kalan değil, hayata geçen projelere ihtiyaç var. Krediyi kim alacak kavgasından, gizli ajandalardan projeler ilerlemiyor. Bu güvensiz ortamlarda zaman ve bilgi kayboluyor. Asıl amacını hiç gözden kaçırmayan, krediyi kimin aldığını önemsemeyen ekiplerde ise, projeler hızla hayata geçiyor. Yani başarıya değil, birlikte başarmaya odaklanıyorlar.

Özgün sosyal inovasyon modeli ile son dönemde toplumsal değer yaratan konusunda önemli yol alan ve küresel açılım sürecini başlatan Young Guru Academy – YGA’nın işletim modeli bu 3İ’ye (İçgörü, İcat, İcraat) odaklanıyor. YGA’lılar daha iyi bir dünya için geliştirdikleri teknolojilerle dünyada ilklere imza atma motivasyonuyla zamanlarını ve enerjilerini bu yolda harcamaktan çekinmiyor.

1,5 milyon insanın hayatına dokunan ve dünya çapında ödüller alan sosyal inovasyonlar, YGA’nın özgün inovasyon modelinde cevizin en dış halkası. İçeride bu inovasyonların doğal bir sonuç olarak ortaya çıktığı güven iklimi var. (“Özgün İnovasyon Modelinin 3 Halkası” tablosuna bakınız.). Güven iklimi ancak özgüvenli insanların arasında oluşuyor. Kendine güven ve özgüven çok farklı iki kavram. Kendine güvenliler kendini kanıtlama derdindedir, güvende hissetmez, gergindirler. Geri bildirimleri tehdit olarak görür ve krediyi sadece kendisinin almasını çok önemserler. Özgüvenliler, güvenirler ve özgürlük verirler. Geri bildirimleri fırsat olarak görür, başkalarının başarılarından ilham alırlar. Böylesi bir ortam bağlılık ve tatmin açısından da doğal bir atmosfer oluşturur. YGA’nın bu sene yüzde yüz güven endeksi ile Avrupa’da En İyi Çalışma Yeri (GPtW) seçilen ilk STK olması da böyle bir iklimin doğal sonucu aslında.

İKİ KAYNAK

Sürdürülebilir sosyal inovasyonlar iki kaynaktan beslenir. İlki ve en önemlisi özgüvenli insanlar. Bu noktada mekanizma içerisinde ilham veren, deneyim paylaşan, enerji ve birikimiyle hem sistemi hem de sistemin içindeki inşaları besleyen bir yapı önemli. Ancak bu yapı standart bir mentor-menti ilişkisinden daha öteye geçmek durumunda. İlişki; paylaşılan bir vizyon, karşılıklı duyulan bir heyecan ve en önemlisi egodan soyutlanmış, değer oluşturmaya yönelik bir kader ortaklığı şeklinde kurgulandığında asıl fayda ortaya çıkacaktır. Ve bu yapı, heves, umut ve vizyonla birlikte bu sistemin bir parçası olmayı isteyen kişilerle bütünleşmeli. YGA’ya her yıl 50 binin üzerinde lise ve üniversite öğrencisi başvuruyor. Seçilen YGA’lılar bilim insanı, akademisyen ve uluslararası tecrübesi olan üst düzey yöneticilerden oluşan; aralarında Prof. Aziz Sancar, Prof. Kristi Raube, Faruk Eczacıbaşı, Prof. Mehmet Toner, Ali Koç, Prof. Doğan Cüceloğlu gibi isimlerin olduğu YGA Hayal Ortaklarından beslenirler. Öğretilerini YGA’nın sosyal inovasyonlarında 5 bin saatin üzerinde gönüllü çalışırken içselleştirirler. YGA’nın global partnerleri Harvard, MIT, Duke ve UC Berkeley ile yapılan stratejik ortaklık kapsamında bu üniversitelerden gelen öğrenciler de sahada YGA’lılarla birlikte çalışıyor. Kısacası YGA modeli, deneyimle enerjiyi bir araya getiren, karşılıklı öğrenerek, ilham ve etkileşim temelli bir değer yaratma süreci ortaya koyuyor.

Sürdürülebilir sosyal inovasyonların beslendiği ikinci kaynak ise çarpan etkisi yaratan finansal model.  Özellikle sosyal inovasyon alanında bu konu çok daha önem kazanıyor. Belirli bir şirketin gölgesinde kalan, fon bulma veya bağışa bağımlı olan sosyal inovasyon modelleri zaman içerisinde zayıflamaya mahkum. Sosyal inovasyon yapısının kendi kendine değer sağlayamadığı kurgular sürdürülebilirlik açısından fizibl olmaktan uzak kalıyor. Bu nedenle iyi niyetin yanı sıra ortam ve paylaşılan bir değer yaratan bir yapı kurmak çok önemli.

“Sponsorlarla dünyayı değiştiremezsiniz” diyerek yola çıkan YGA da bu yol ayrımına gelmişti. Ya kaynak arayışında takılıp kalacak ya da sürdürülebilirliğini sağlayacak bir yapı oluşturacaktı. Bu noktada YGA Girişimleri adı verilen bir mekanizma kurgulandı. Bu mekanizma kurumun sürdürülebilir bir sosyal çözüm geliştirmesi ve bu çözümün gerek yaşamını sağlaması gerekse ölçeklendirme çalışmalarına zemin hazırlaması için bir start-up mantığında şirketleştirilmesine dayanan bu model kısa sürede meyvelerini vermeye başladı.

Bu yaklaşım çerçevesinde güneş enerjisi alanında Türkiye’nin ilk yüzer güneş enerji sistemi Büyükçekmece Gölü’nde hayata geçirildi. Türkiye ve dünyanın farklı noktalarında seyahat deneyimi sağlayan Piri uygulaması 100 binden fazla kullanıcıya ulaştı. Görme engellilere yönelik akıllı baston WeWALK, 2018’in ilk çeyreğinde kullanıma sunuluyor olacak. YGA Girişimlerinden elde edilen kâr YGA’ya gelir olarak aktarılıyor. Bu özgün modelin en farklı yönlerinden birisi ise tek bir kurucu ya da baskın hisse sahibinin olmayışı: Hisselerinin yüzde 50’si YGA’ya, yüzde 50’si tüm çalışanlara ait. 2017 itibarıyla YGA’nın gelirinin yüzde 70’i sponsorlar, yüzde 20’si kitlesel fonlama, yüzde 10’u ise girişimlerden geliyor. 2021 hedefi bu oranı yüzde 50’ye çıkartmak.

Girişimlere dayanan bu yapı sadece fon sağlamakla ve sürdürülebilirlik açısından önemli bir kaldıraç olmakla kalmıyor girişimciliği çok önemseyen ve kendi yaratıcılıklarını hayata geçirme konusunda çok ciddi motivasyona sahip olan genç ve yetenekli kitlelerin de kuruma ilgi duymasına ve burayı sadece bir sosyal yapı gibi değil, girişimcilik deneyimi elde edebilecekleri bir ekosistem olarak da görmelerine imkân veriyor. Bu da daha fazla yetenekli gencin sisteme dahil olması için bir avantaj.

ÖLÇEKLENEBİLİR MODEL

Her ne kadar bu model Türkiye içinde değer oluşturma konusunda ciddi bir yol almış olsa da bahsettiğimiz konular ve sorunlar küresel ölçekte. Bu nedenle YGA modelinin önündeki testlerden biri de bu modelin uluslararası anlamda ölçeklenip ölçeklenmeyeceği. Özünde insana, iyi niyete, inovatif girişimciliğe oturan modelin kağıt üzerinde küresel anlamda ölçeklenmesi mümkün görünüyor. Ancak bu cesaret, enerji ve kararlılık gerektiren bir süreç. YGA’da projeler ilk günden itibaren Türkiye değil dünya ölçeği düşünülerek hayata geçiyor. YGA bu kapsamda ilk yurtdışı ofisini Ocak ayında Londra’da açtı. Daha önce Harvard, MIT ve Berkeley Üniversiteleri ile global ortaklıklara imza atan YGA, Londra’daki ofisinin açılmasından sonra Oxford ve Cambridge üniversiteleri ile stratejik iş birliği için görüşmelere başladı. Londra’da ofis açma fikri, YGA ekibinin, İngiltere’nin Türkiye Büyükelçisi Richard Moore ve onun görme engelli eşi Maggie Moore ile tanışmasıyla çıktı. YGA’nın görme engelliler için geliştirdiği kapalı alan navigasyonu ve sesli betimleme gibi teknolojilerden etkilenen Maggie Moore, “Bu teknolojilerden İngiltere’deki hatta dünyadaki 50 milyon görme engelli yararlanmalı” dedi. Türkiye’de 200 bin engellinin hayatına dokunan YGA inovasyonları için İngiltere Dış Ticaret Bakanlığı Yatırım Birimi desteğiyle, Transport for London, Wayfindr gibi kurumlarla görüşmeler devam ediyor.

KÜLTÜRÜN SAC AYAKLARI

Sosyal inovasyonu insan ve teknolojiyle bütünleştiren bu tür bir modeli hayata geçirmek kolay bir süreç değil. Bu noktada bazı deneyimler değerli olabilir:

Kültür: Kolektif Hâl

Kültür, işlerin bir yerde nasıl yapıldığı; bunu belirleyense insanların hâlidir. Bu yüzden kültür, kolektif hâldir. Üretim tesislerinde duvarlarda asılı bir yazı vardır: “Safety first!” – “Öncelik Güvenlik!”. YGA’da bunun karşılığı “Attitude first!” – “Öncelik hâliniz!”. Ekiptekiler, özgüvenli hâli korudukları sürece ekip içerisindeki güven iklimi de korunmuş oluyor. YGA’lılar değerleri duvarlara asmıyor, yaşıyor. Yaşanıp yaşanmadığı da periyodik olarak ölçülüyor. Her Pazartesi sabahı yakın çalışan 5-10 kişilik gruplarda derinlemesine kalitatif iklim analizi yapılıyor. Her ayın ilk Pazartesi gününde ise kantitatif ölçümleme ile iklim değerlendiriliyor. Gelişim alanı belirleniyor, aksiyonlar planlanıyor. Bir sonraki aya kadar her hafta takip ediliyor.

Birlikte keşfeden, birlikte karar veren ekipler kurmak sosyal inovasyonların hızla hayata geçmesini sağlıyor. Kendine güvenli insanların tartışmaları bir güç, gövde gösterisine dönüşürken; özgüvenli insanların birlikteliği, bu tartışmaları verimli, bir kat üstüne kat çıkma seansına dönüştürüyor.

Değer Birliği, Birliğin Değeri

Sürdürülebilir sosyal inovasyonlar için bir diğer başarı reçetesinin çok farklı kişiliklere, aile yapısına ve birikime sahip kişilerin aynı amaç uğruna birlikte başarması olduğunu gördük. YGA görme engelliler için değil, görme engelliler ile birlikte çalışıyor.

Bunun en güzel örneklerinden biri YGA’da WeWALK Akıllı Baston Proje Lideri görme engelli Kürşat Ceylan. Kürşat, Boğaziçi Üniversitesi’ni bitirdikten sonra çok uluslu bir şirkette çalışmaya başladı. Hem kendisi için, hem çevresi için var olanla yetinmeyip hep daha iyisini isteyen Kürşat, YGA’nın görme engelliler için geliştirdiği uygulamayı kullanırken pek çok eksiği olduğunu gördü ve bunları hiç çekinmeden hatta biraz şikayet ederek dile getirdi. Karşılığında hiç beklemediği bir cevap aldı: “Haklısın, çok eksiğimiz var. Daha iyisini yapmak için bize yardım eder misin?”. Eleştiriler karşısında savunmaya geçmeyip, eleştireni bir hediye gibi gören bu anlayış Kürşat’ı çok etkilemişti. Kürşat o zamandan beri YGA’da çalışıyor ve başarılarıyla dünyadaki milyonlarca görme engelliye rol model oluyor.

EGOSİSTEM DEĞİL EKOSiSTEM

Amaç daha iyi bir gelecek için sürdürülebilir sosyal inovasyonlar hayata geçirmek olduğunda hedef daha yüksek fiyattan daha çok ürün satmak değil; daha çok kişiyle birlikte başarmayı başarabilmek oluyor. Bağışçı peşinde koşmayın. Stratejik Hayal Ortakları arayın. Projelere sadece finansal olarak değil; çalışanlarının zamanından vakfetmek, ürün geliştirme süreçlerine katılmak gibi sahada birlikte çalışabileceğiniz stratejik ortaklarınız olsun.

Türkiye’nin önde gelen pek çok şirketi ile ilham veren birlikte başarma hikâyelerine imza attı YGA. Örneğin çocuklara bilimi sevdirmek için başlattığımız Anadolu’ya Bilim Göçü projesine finansal destek olan Yapı Kredi’nin çalışanları, aynı zamanda projede gönüllü olarak çalışıyor; hafta sonları Sevgi Evlerinde bilim seansları yapıyorlar. Görme engellilerin özgürce seyahat edebilmesi için YGA ve Vestel mühendisleri tarafından geliştirilen WeWALK akıllı baston Turkcell Arıkovanı kitlesel fonlama platformunda rekor sürede fonlandı. Bu örnekler dünya çapında ödüller alan inovasyonların, birlikte başarma kültürünün doğal sonucu olduğunun kanıtı niteliğinde. Kendi küçük çıkarlarını aşıp, egolarından sıyrılabilenler; sağlıklı bir ekosistemde farklı organizasyonlarla birlikte başarabilirler.

admin

Yazar: admin

#yonetici

Yazı içi biyografik bilgi...

25 yazı yazmış
Profilini Gör
YORUM YAP

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.